Bruidsvlucht: verschil tussen versies

Uit Imkerpedia
Ga naar: navigatie, zoeken
k
 
(14 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
Een jonge koningin kan natuurlijk niet eerder bevruchte eitjes leggen dan dat ze daartoe ook sperma heeft. Hiervoor gaat ze een of meerdere keren op '''bruidsvlucht''' naar de [[darrenverzamelplaats|darrenverzamelplaatsen]] om met een of meerdere darren te paren.  
+
Een jonge koningin kan natuurlijk niet eerder bevruchte eitjes leggen dan dat ze daartoe ook sperma heeft. Hiervoor gaat ze zodra ze bronstig is (i.c. vanaf vijf dagen nadat ze uit haar dop is gelopen) een of meerdere keren op '''bruidsvlucht''' naar de [[darrenverzamelplaats|darrenverzamelplaatsen]] om met een of meerdere darren te [[paren]]. Het kan ook voorkomen dat ze onderweg naar die darrenverzamelplaats al paart met darren die vanaf het bijenvolk met haar meevliegen. Dit is geen probleem als dit onverwante darren betreft die vanuit andere volken op "bezoek" zijn gekomen, maar anderszins probeert de jonge koningin deze meekomende darren af te schudden om inteelt te voorkomen.
  
  
 +
Voorafgaand aan de bruidsvlucht (i.c. vanaf drie dagen nadat ze uit haar dop is gelopen) voert de jonge koningin een aantal [[oriënteringvluchten]] uit, zodat ze de weg naar het volk ook weer goed weet terug te vinden. Wellicht verkent ze gedurende die oriënteringvluchten ook alvast de route naar de darrenverzamelplaatsen. Ze zal dan nog niet door darren worden "lastig" gevallen omdat ze dan nog niet bronstig is en dan nog niet de juiste [[feromonen]] afgeeft.
  
Voorafgaand aan de bruidsvlucht heeft de jongen koningin al wel een aantal [[oriënteringvluchten]] uitgevoerd, zodat ze de weg naar het volk ook weer goed weet terug te vinden. Wellicht verkent ze gedurende die oriënteringvluchten ook alvast de route naar de darrenverzamelplaatsen.
+
Terwijl de jonge koningin op bruidsvlucht is gaan de achtergebleven werkbijen vaak [[stertselen]] bij de vliegopening. Op die manier wapperen ze met hun vleugels geuren uit hun geurklier (de Nassanovklier) de lucht in zodat de jonge koningin de weg naar het volk nog gemakkelijker weer terug vindt.
 
+
Terwijl de jonge koningin op bruidsvlucht is gaan de achtergebleven werkbijen vaak [[stertselen]] bij de vliegopening. Op die manier wapperen ze met hun vleugels geuren uit hun geurklier (de Nassanovklier) de lucht in zodat de jonge koningin haar weg nog gemakkelijker weer terug vindt.
+
  
 
Voor moerloze volken is dat stertselen juist vaak een methode om te proberen om een koningin bij hen naar binnen te lokken (waarna het volk waar de jongen koningin vandaan kwam weer moerloos is).
 
Voor moerloze volken is dat stertselen juist vaak een methode om te proberen om een koningin bij hen naar binnen te lokken (waarna het volk waar de jongen koningin vandaan kwam weer moerloos is).
Regel 12: Regel 11:
 
De ideale omstandigheden voor een geslaagde bruidsvlucht zijn als volgt:
 
De ideale omstandigheden voor een geslaagde bruidsvlucht zijn als volgt:
 
* jonge koninginnen van 5 à 6 dagen oud,
 
* jonge koninginnen van 5 à 6 dagen oud,
** een jonge koningin kan echter nog tot 3 weken na de geboorte op bruidsvlucht gaan (kleine kans dat het in die 3 weken altijd slecht weer is, maar het kan natuurlijk wel; opletten dus),
+
** een jonge koningin kan echter nog tot 3<ref>Getuige zijn forumbericht van 7 april 2012 in http://www.bijenhouden.nl/phpbb/viewtopic.php?f=5&t=25837 heeft Hennie Kroese heeft zelfs wel meegemaakt dat een jonge koningin nog na 5 weken met succes paarde. Citaat: ''De moer kan volgens het boekje tussen de 5e en de 21e dag bevrucht worden. Persoonlijk heb ik wel meegemaakt dat ze op de 35e dag nog bevrucht is geworden (dit was een opgesloten moer die voor de KI bestemd was, wat niet doorgegaan was, en toch maar laten vliegen)''.</ref> weken na de geboorte op bruidsvlucht gaan (kleine kans dat het in die 3 weken altijd slecht weer is, maar het kan natuurlijk wel; opletten dus),
 
* zonnige dagen met temperaturen boven de 18 graden en niet te veel wind (lager dan 18 kilometer per uur), en
 
* zonnige dagen met temperaturen boven de 18 graden en niet te veel wind (lager dan 18 kilometer per uur), en
* de aanwezigheid van veel darren vanaf 12 dagen oud op darrenverzamelplaats(en) op korte afstand (naarmate die afstand toeneemt - en de koninginnen verder moeten vliegen - gaan er meer koninginnen verloren en nemen de koninginnen minder sperma op <ref>Astrid Schoots. Darrenkometen als noorderlicht. ''Bijen''houden, november 2007. In dit artikel verwijst zij naar de bron: T.en D. Szabo, American Bee Journan, augustus 2007</ref> ).
+
* de aanwezigheid van veel darren vanaf 12 dagen oud op darrenverzamelplaats(en) op korte afstand (naarmate die afstand toeneemt - en de koninginnen verder moeten vliegen - gaan er meer koninginnen verloren en nemen de koninginnen minder sperma op <ref>Astrid Schoots. Darrenkometen als noorderlicht. [[Maandbladen voor bijenteelt sinds 1898|''Bijen''houden, november 2007]]. In dit artikel verwijst zij naar de bron: T.en D. Szabo, American Bee Journan, augustus 2007</ref> ).
  
  
Regel 20: Regel 19:
  
  
Onderstaand een (door [http://home.kpn.nl/kroese.001/ Hennie Kroese]) gemaakt filmpje van een koningin met bevruchtingsteken die terugkomt bij het (in dit geval) [[bevruchtingsvolkje]].
+
Dat een koningin nog op bruidsvlucht moet is voor een bijenvolk een kwetsbare aangelegenheid. Er kan van alles misgaan:
<VideoFlv>/movies/Bruidsvlucht.flv</VideoFlv>
+
* soms gaan ongewenst een flink aantal "nerveuze" bijen mee, dat noemen we dan een [[bruidszwerm]],
 +
* soms valt de jonge koningin ten prooi aan predatie,
 +
* er kunnen onvoldoende paringsrijpe [[darren]] zijn (maar dat zal meestal alleen ver buiten het normale [[zwerm]] seizoen voorkomen),
 +
* etc.
 +
Als de bruidsvlucht niet leidt tot succesvolle paringen, dan gaat het betreffende bijenvolk ten onder.
 +
 
 +
 
 +
Het zal duidelijk zijn dat het voor bijenveredelaars vrij lastig is om tot [[gecontroleerde paring]]en te komen waarbij zowel de afkomst van de koningin als die van de darren bekend is.
 +
 
 +
 
 +
In onderstaand filmpje zie je eerst geënsceneerde bruidsvluchten, en vervolgens een korte opname van een koningin met bevruchtingsteken die terugkomt bij het (in dit geval) [[bevruchtingsvolkje]].
 +
 
 +
 
 +
{{#ev:youtube|uYyON7SGB0g|||(Dit filmpje bevat een aan/uit te zetten ondertiteling.)}}
  
  
Paren en bevruchten vindt bij [[onze honingbij]] op verschillende momenten plaats. Bij de paringen slaat de koningin het sperma op in haar spematheca (waarin men wel van 28 verschillende darren zaad heeft gevonden).  Op zich kan 1 dar voldoende sperma leveren voor het geheel vullen van de spermatheca. Blijkbaar werkt de koningin telkens een gedeelte naar buiten om uiteindelijk maar van zoveel mogelijk verschillende darren sperma te hebben.
+
==Paren en bevruchten op verschillende momenten==
 +
Paren en bevruchten vindt bij [[onze honingbij]] op verschillende momenten plaats. Bij de paringen slaat de koningin het sperma op in haar zaadblaas (spermatheca) waarin men wel van 28 verschillende darren zaad heeft gevonden<ref>Op zich kan 1 dar echter voldoende sperma leveren voor het geheel vullen van de spermatheca, maar als een koningin met te weinig darren paart loop je wel kans op [[wisselcel]]len.</ref>.
  
 
Pas op het moment van het leggen van een eitje 'beslist' de koningin (op grond van de grootte van de betreffende broedcel) om het eitje wel ([[werksterbij]]) of niet ([[dar]]) te bevruchten.
 
Pas op het moment van het leggen van een eitje 'beslist' de koningin (op grond van de grootte van de betreffende broedcel) om het eitje wel ([[werksterbij]]) of niet ([[dar]]) te bevruchten.

Huidige versie van 8 nov 2016 om 11:51

Een jonge koningin kan natuurlijk niet eerder bevruchte eitjes leggen dan dat ze daartoe ook sperma heeft. Hiervoor gaat ze zodra ze bronstig is (i.c. vanaf vijf dagen nadat ze uit haar dop is gelopen) een of meerdere keren op bruidsvlucht naar de darrenverzamelplaatsen om met een of meerdere darren te paren. Het kan ook voorkomen dat ze onderweg naar die darrenverzamelplaats al paart met darren die vanaf het bijenvolk met haar meevliegen. Dit is geen probleem als dit onverwante darren betreft die vanuit andere volken op "bezoek" zijn gekomen, maar anderszins probeert de jonge koningin deze meekomende darren af te schudden om inteelt te voorkomen.


Voorafgaand aan de bruidsvlucht (i.c. vanaf drie dagen nadat ze uit haar dop is gelopen) voert de jonge koningin een aantal oriënteringvluchten uit, zodat ze de weg naar het volk ook weer goed weet terug te vinden. Wellicht verkent ze gedurende die oriënteringvluchten ook alvast de route naar de darrenverzamelplaatsen. Ze zal dan nog niet door darren worden "lastig" gevallen omdat ze dan nog niet bronstig is en dan nog niet de juiste feromonen afgeeft.

Terwijl de jonge koningin op bruidsvlucht is gaan de achtergebleven werkbijen vaak stertselen bij de vliegopening. Op die manier wapperen ze met hun vleugels geuren uit hun geurklier (de Nassanovklier) de lucht in zodat de jonge koningin de weg naar het volk nog gemakkelijker weer terug vindt.

Voor moerloze volken is dat stertselen juist vaak een methode om te proberen om een koningin bij hen naar binnen te lokken (waarna het volk waar de jongen koningin vandaan kwam weer moerloos is).


De ideale omstandigheden voor een geslaagde bruidsvlucht zijn als volgt:

  • jonge koninginnen van 5 à 6 dagen oud,
    • een jonge koningin kan echter nog tot 3[1] weken na de geboorte op bruidsvlucht gaan (kleine kans dat het in die 3 weken altijd slecht weer is, maar het kan natuurlijk wel; opletten dus),
  • zonnige dagen met temperaturen boven de 18 graden en niet te veel wind (lager dan 18 kilometer per uur), en
  • de aanwezigheid van veel darren vanaf 12 dagen oud op darrenverzamelplaats(en) op korte afstand (naarmate die afstand toeneemt - en de koninginnen verder moeten vliegen - gaan er meer koninginnen verloren en nemen de koninginnen minder sperma op [2] ).


Bij een paring stulpt het geslachtsorgaan van de dar naar buiten waardoor deze direct het leven laat. Dit geslachtsorgaan blijft dan aan de koningin zitten (het bevruchtingsteken) en moet eerst door haar, of door een volgende dar worden verwijderd. Als dat niet lukt dan moet ze eerst weer naar het volk terug om zich door de werkbijen te laten helpen om het bevruchtingsteken te verwijderen. Hierna gaat ze zo nodig weer op weg naar een volgende paring.


Dat een koningin nog op bruidsvlucht moet is voor een bijenvolk een kwetsbare aangelegenheid. Er kan van alles misgaan:

  • soms gaan ongewenst een flink aantal "nerveuze" bijen mee, dat noemen we dan een bruidszwerm,
  • soms valt de jonge koningin ten prooi aan predatie,
  • er kunnen onvoldoende paringsrijpe darren zijn (maar dat zal meestal alleen ver buiten het normale zwerm seizoen voorkomen),
  • etc.

Als de bruidsvlucht niet leidt tot succesvolle paringen, dan gaat het betreffende bijenvolk ten onder.


Het zal duidelijk zijn dat het voor bijenveredelaars vrij lastig is om tot gecontroleerde paringen te komen waarbij zowel de afkomst van de koningin als die van de darren bekend is.


In onderstaand filmpje zie je eerst geënsceneerde bruidsvluchten, en vervolgens een korte opname van een koningin met bevruchtingsteken die terugkomt bij het (in dit geval) bevruchtingsvolkje.


(Dit filmpje bevat een aan/uit te zetten ondertiteling.)


Paren en bevruchten op verschillende momenten

Paren en bevruchten vindt bij onze honingbij op verschillende momenten plaats. Bij de paringen slaat de koningin het sperma op in haar zaadblaas (spermatheca) waarin men wel van 28 verschillende darren zaad heeft gevonden[3].

Pas op het moment van het leggen van een eitje 'beslist' de koningin (op grond van de grootte van de betreffende broedcel) om het eitje wel (werksterbij) of niet (dar) te bevruchten.


Voetnoten

  1. Getuige zijn forumbericht van 7 april 2012 in http://www.bijenhouden.nl/phpbb/viewtopic.php?f=5&t=25837 heeft Hennie Kroese heeft zelfs wel meegemaakt dat een jonge koningin nog na 5 weken met succes paarde. Citaat: De moer kan volgens het boekje tussen de 5e en de 21e dag bevrucht worden. Persoonlijk heb ik wel meegemaakt dat ze op de 35e dag nog bevrucht is geworden (dit was een opgesloten moer die voor de KI bestemd was, wat niet doorgegaan was, en toch maar laten vliegen).
  2. Astrid Schoots. Darrenkometen als noorderlicht. Bijenhouden, november 2007. In dit artikel verwijst zij naar de bron: T.en D. Szabo, American Bee Journan, augustus 2007
  3. Op zich kan 1 dar echter voldoende sperma leveren voor het geheel vullen van de spermatheca, maar als een koningin met te weinig darren paart loop je wel kans op wisselcellen.