Ruimte geven

Uit Imkerpedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Het aan een bijvolk op het juiste moment geven van extra ruimte aan het broednest is voor het verkrijgen van goede productievolken uiterst belangrijk. Het bevordert de bevolkingsgroei en vermindert de kans op zwermneiging.

Ruimte geven betreft het vergroten van het broednest door naast of zelfs in het broednest lege[1] ramen aan te bieden. Bij een kleiner volkje doe je dat in kleinere stapjes (van 1 leeg raam per keer) dan bij grotere volken. Alleen bij volken van al enige omvang (en als het 's nachts niet (meer) zo koud is) kun je eventueel ook lege ramen echt binnenin het broednest hangen.

Als het goed is dan worden dergelijke lege ramen al snel uitgebouwd en belegd met eitjes.


Afhankelijk van de opbouw van het volk zijn er verschillende manieren om extra ruimte te geven. Stel:

  • Het broednest kan door belemmeringen[2] niet meer groeien:
    • Je haalt aan de buitenkant een vol voerraam of een kantraam weg (of verschuift bij warmbouw de scheidingsplank) en verschuift de aanwezige ramen zodanig dat er tussen het broed en stuifmeelraam ruimte ontstaat die je opvult met lege[1] ramen. Bij een kleiner volkje plaats je zo slechts één leeg raampje, bij een al wat groter volkje kun je er twee tegelijk (aan beide kanten van het broednest) plaatsten. Uiteraard wel opletten dat je met de eventueel uitgenomen voerramen niet álle voer van het volk afneemt.
  • Een volk dat is overwinterd op 2 broedkamers heeft alle broed in de bovenste broedbak:
    • Zo'n volk heeft al genoeg ruimte om het broednest gelijdelijk aan naar beneden uit te breiden, maar kan in zijn volksontwikkeling worden versneld door een gedeelte van het broed naar de onderste broedbak te verhuizen. Dit doe je zo dat het broednest verticaal wel op elkaar aansluit, en er naast voldoende ruimte (lege[1] ramen) is om verder uit te breiden. Let wel: de bijen kunnen zo'n smaller en hoger broednest lastiger op de juiste temperatuur houden. Doe dit dus alleen onder de juiste klimatologische omstandighheden (ook 's nachts niet meer zo koud), en niet met een broednest waarboven een stevige rand voer zit (want dan wordt het broednest door gedeeltelijke benedenplaatsing in tweeën gedeeld). Als het 's nachts nog koud is moet eerst worden volstaan met het in de bestaande bak vervangen van oude raat of voerramen door lege[1] ramen.
    • Je kunt er dan overigens ook uitstekend voor kiezen om aan raatvernieuwing te doen door eerst de onderste broedkamer met oude raat te verwijderen en pas daarna (als het volk groot genoeg is) een kast met nieuwe raat onder of bovenop terug te plaatsen. Het voordeel van bovenop plaatsen is dat je zo jaarlijks de ramen kunt vervangen (want volgend jaar zal het volk waarschijnlijk weer bovenin zitten, zodat je dan weer de onderste - en oudste - broedkamer kunt verwijderen.)
  • Het volk staat op 1 broedkamer, maar dat zit al vol broed en is volledig bezet:
    • Zo'n volk geef je een extra broedkamer[3] onder of bovenop de bestaande broedkamer:
      • Onderop: hierbij loop je op zich de minste risico's. Het broednest wordt op een natuurlijke manier uitgebreid (bijen breiden in de natuur ook naar benenden uit) waardoor het broednest ook zijn natuurlijke (en voor de warmteverdeling meest wenselijke) vorm behoud.
      • Bovenop: hierbij loop je het risico dat de bijen het broed onder niet meer warm genoeg kunnen houden, maar als de klimatologische omstandigheden meewerken gaat de volksopbouw sneller dan bij het eronder zetten. Bovendien worden de ramen uit de bovenste broedbak beter tot op de onderlat uitgebouwd dan bij het er onder zetten.
      • Niet boven en niet onder, maar het broed verdelen over de twee bakken: zie voor de voor- en nadelen het bovenstaande stukje over het "volk dat is overwinterd op 2 broedkamers".


Een leeg raampje met bovenin alleen een stukje kunstraat kan door de bijen worden uitgebouwd tot darrenraat. De varroamijt heeft hier voorkeur voor, zodat latere verwijdering van (delen van) dat darrenraat (in popstadium) ook betekent dat er veel varroa wordt verwijdert. Op zich is dat een goede varroa-bestrijdingsmethode, als er ook maar wel darren worden toegestaan. Darren dragen bij aan de harmonie binnen een volk.

Zo'n tot darrenraat uit te bouwen leeg raam plaat je bij voorkeur aan de randen van het uiteindelijke broednest. Dat is de natuurlijke plek voor darrenraat.


Ruimte geven betekent soms dus dat je voerramen moet vervangen door lege ramen. Die voerramen kunnen later goed van pas komen als je een keer moet bijvoeren in een drachtloze periode of als je aan nieuwe op te zetten volkjes voer wilt meegeven.


Voetnoten

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Liefst al uitgebouwd ramen, maar kunstraat mag ook.
  2. Dit kan gaan om volle voerramen, kantramen of (bij warmbouw) een scheidingsplank tussen de ramen aan de voorkant en de lege ruimte achterin de kast.
  3. Uiteraard geheel gevuld met ramen, want anders loop je immers grote kans op warbouw. Dat kunnen verschillende ramen zijn, hetzij ramen met kunstraat, hetzij lege reeds uitgebouwde ramen, hetzij kantramen. Kantramen worden daarbij alleen aan de zijkanten geplaatst en dus niet tussen de andere ramen in. Vanaf de zijkanten kun je wel desgewenst meerdere kantramen naast elkaar plaatsen.