Apitherapie
Apitherapie is de natuurgeneeswijze (voor mensen en andere zoogdieren) die gebruik maakt van bijen, en/of door bijen gemaakte producten. Het woord ‘api’ komt uit het Latijn en betekent bijen. Letterlijk vertaald wordt apitherapie dan bijentherapie, alsof het therapie voor bijen zou betreffen, maar dat is het dus niet.
In de Lage Landen is apitherapie een relatief onbekende therapie. In Nederland zet het Bijkersgilde zich in om de bekendheid van apitherapie te vergroten.
De eerste vormen van apitherapie komen al voor in de 6000 jaar geneeskunde in het oude Egypte[1], en zo staat het gebruik van honing bij het behandelen van wonden ook reeds vermeld in de rond 1600 v.Chr. geschreven Edwin Smith papyrus
Ook in het oude Griekenland was ook Hippocrates (die ook wel “de vader van de geneeskunst”[2] wordt genoemd), al bekend met het gebruik van bijengif voor de behandeling van Artritis[3].
In de moderne geneeskunde is het gebruik van bijenproducten beperkt tot bepaalde ziektebeelden, waarbij bijenproducten effecten hebben laten zien die even goed zijn of beter dan die van de standaardbehandeling. Zo wordt honing met succes toegepast voor de behandeling van (brand-)wonden[1].
Verder heeft propolis als sterk natuurlijk antibioticum een belangrijke rol in de moderne geneeskunde. Propolis heeft een breed therapeutisch spectrum, en heeft ontstekingsremmende, schimmelwerende, antibacteriële, antitumor, anti-allergische en wondgenezende eigenschappen. Er zijn ook aanwijzingen dat het neuroprotectieve eigenschappen heeft[1]. Er zijn echter ook mensen die juist allergisch zijn voor propolis.
Ook is ontdekt dat in de honingmaag van bijen verschillende melkzuurbacteriën leven die antibiotica-resistente bacteriën zoals MRSA (Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus) kunnen doden.
Van zowel bijen- als wespengif wordt een positieve werking[4] op gewrichtsproblemen bevestigd[5]. Er wordt echter ook op gewezen dat hoge concentraties bijengif giftig en dus beschadigend kunnen zijn voor andere dan de bedoelde cellen in de gewrichten[5], en voor bijengif kunnen mensen ook allergisch zijn.
Thans (januari 2021) worden de volgende bijenproducten, of andere uitingen van het bijenvolk, ingezet bij (een vorm van) Apitherapie:
- honing,
- propolis,
- stuifmeel,
- bijenbrood,
- bijenwas,
- koninginnengelei,
- darrenlarven/broed (larven van de mannelijke bij, de dar),
- bijengif,
- bijenvolklucht (de lucht uit de bijenkast),
- extracten (meestal tincturen) van hele bijen,
- bijengeluid (verschillende soorten bijengeluiden worden dan gebruikt voor verschillende indicaties),
- slapen op bijen (bijenbioresonantietherapie).
Voetnoten
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Hellner, M.; Winter, D.; von Georgi, R.; Münstedt, K. Apitherapy: Usage and Experience in German Beekeepers. Evid. Based. Complement. Alternat. Med. 2008, 5, 475–479.
- ↑ Aan Hippocrates wordt toegedicht dat hij de eerste persoon was die geloofde dat ziekte wordt veroorzaakt door natuurlijke oorzaken, en niet door bijgeloof of goden (zie Garrison, Fielding H. (1966), History of Medicine, Philadelphia: W.B. Saunders Company)
- ↑ G. Pasero, P. Marson, Hippocrates and rheumatology, Clinical and Experimental Rheumatology 2004; 22: 687-689.
- ↑ zowel pijnstillend, ontstekingsremmend, als minder zwelling.
- ↑ 5,0 5,1 Sun, H.; Qu, Y.; Lei, X.; Xu, Q.; Li, S.; Shi, Z.; Xiao, H.; Zhang, C.; Yang, Z. Therapeutic Potential of Bee and Wasp Venom in Anti-Arthritic Treatment: A Review. Toxins 2024, 16, 452. https://doi.org/10.3390/toxins16110452.